TÌNH XUÂN

QUA LẠI THÂM GIAO TRỜI ĐẤT RỘNG

PHONG LƯU CỐT CÁCH VẸN TÌNH XUÂN

(họa thơ Nguyễn Đình Diệm-tung hoành- nhất vận)

QUA rồi cái lạnh đã nhường Xuân

Lại thấy nôn nao đón rước Xuân

THÂM thúy lời thơ chào đón tết

GIAO hòa câu đối chúc mừng Xuân

TRỜI xanh bát ngát vui ngày hội

ĐẤT thắm bao la sướng tiết Xuân

RỘNG bước bên nhau ta với bạn

PHONG LƯU CỐT CÁCH VẸN TÌNH XUÂN

23-1-2018

Đỗ Xuân Đào

BÀI HỌC CHỮ NHẤT CỦA LÊ QUÝ ĐÔN

Bài học chữ NHẤT (一) của Lê Quý Đôn
Lê Quý Đôn tính kiêu ngạo, tự nghĩ rằng mình thuộc cả thiên kinh vạn quyển, nên sau khi đỗ Trạng, ông cho treo ngoài cửa tấm bảng:
天 下 仪 一 字 來 問
"Thiên hạ nghi nhất tự lai vấn"
(Ai có một chữ nào không biết thì lại mà hỏi)
Một lần Lê Quý Đôn đến cầu siêu ở ngôi chùa làng. Nhà sư thấy ông thì mừng rỡ mà rằng:
- Quan Bảng vừa tới, may mắn sao. Bần tăng có điều muốn nhờ quan chỉ giáo. Chả là đứa tiểu đồng của bần tăng nghe người nào đó, về hỏi, nhưng bần tăng nghĩ không ra, nên đành theo lời quan Bảng dạy "Nghi nhất tự lai vấn". Câu đố thế này, xin quan chỉ cho!
上 不 可 上
下 不 可 下
止 宜 在 下
不 可 在 上
Phiên âm:
Thượng bất khả thượng
Hạ bất khả hạ
Chỉ nghi tại hạ
Bất khả tại thượng
Nghĩa là:
Trên không thể trên,
Dưới chẳng thể dưới,
Đừng nên ở dưới,
Không thể ở trên
Câu đố nghe sao thật lạ kỳ, ông suy nghĩ hồi lâu vẫn chưa giải nổi, thì chú tiểu chạy vào thưa:
- Bẩm quan lớn, ngài đã nghĩ ra chưa ạ?
- Chưa!
- Con mới nghĩ ra nghĩa thế này, quan lớn xem có đúng không? Ðó là chữ "Nhất"! (Một : 一)
-Thưa:
-Thượng bất khả thượng là trong chữ Thượng (上) thì chữ Nhất (一) không nằm trên!
Hạ bất khả hạ là trong chữ Hạ (下) thì chữ Nhất (一) không nằm dưới!
Chỉ nghi tại hạ là chữ Chỉ (止) và chữ Nghi (宜) thì chữ Nhất (一) nằm dưới!
Bất khả tại thượng là chữ Bất (不) và chữ Khả (可) thì chữ Nhất (一) nằm trên!
Bẩm quan Bảng, câu đố này không đến nỗi khó phải không, vì con cũng nghĩ ra!
Từ đó ông không dám treo cái bảng trước nhà nữa vì biết người đời đã dựa vào chữ Nhất trên tấm bảng mà nhạo mình!
Thời trẻ ông đã từng chê bai người không biết chữ Thái (太) mà đọc nhầm thành chữ Đại (大), bây giờ chính ông lại bị người trẻ tuổi chế giễu không biết đến cả chữ Nhất. Thật là quả báo! Và cũng là một bài học về tính khiêm nhường.
Xuân Đào sưu tầm.

TIỄN ĐÔNG

TIỄN ĐÔNG
(song điệp – bát láy - hư vĩ cú)
Nắng xuân ấm áp nắng xuân sa
Rực rỡ mai đào rực rỡ hoa
Bầy cá tung tăng bầy cá lượn
Lũ chim ríu rít lũ chim ca
Mơ màng ánh mắt mơ màng quá
Mộng ước làn môi mộng ước là
Nâng chén bâng khuâng nâng chén nữa
Tiễn đông lạnh lẽo tiễn đông qua
27-12-2017
Đỗ Xuân Đào

TẾT VUI
Gió xuân nhè nhẹ gió xuân sa
Hớn hở bao người hớn hở hoa
Ong bướm hân hoan ong bướm lượn
Trẻ già náo nức trẻ già ca
Gùn ghè trai gái gùn ghè dữ 
Hăm he lớn bé hăm he là
Ly rượu mơ màng ly rượu rót
Tết vui ấm áp tết vui qua.
Hương Thềm Mây
(GM.Nguyễn Đình Diệm).
15.01.2018. 

GIÁ LẠNH

GIÁ LẠNH!
(họa thơ Lan Rừng - phá nhịp - phá cách - cố ý lấy toàn bộ ba chữ cuối mỗi câu của bài xướng làm ba chữ đầu mỗi câu của bài họa)
Nứt nẻ môi trời rét cứng tai
Vẫn chưa thôi nước trút bên ngoài
Không ham việc người già buồn tẻ
Chẳng muốn chơi trẻ nhỏ quấy dai
Lùa cửa sổ từng cơn gió buốt
Láng sân phơi những đợt mưa dài 
Nào đâu thấy mặt trời chia lửa
Cũng bị vơi do giá lạnh hoài
4-1-2018 
Đỗ Xuân Đào
Bài xướng
GIÁ LẠNH!
( Thơ Lan Rừng)
Giá lạnh đông về nứt nẻ môi
Mưa còn rắc mãi vẫn chưa thôi
Co ro người lớn không ham việc
Cúm rúm trẻ em chẳng muốn chơi
Gió thổi từng cơn lùa cửa sổ
Nước tràn mỗi đợt láng sân phơi
Mong hoài chút nắng nào đâu thấy
Rét đậm hồn thơ cũng bị vơi./.
- 29/12/2017 –

MỜI RƯỢU

MỜI RƯỢU
Tam xà, ngũ tửu đứng hàng đầu
Rắn ráo, hổ mang bắt tận Tầu
Toàn tính niêm phong ngâm thật kỹ
Thêm gừng lưu trữ ngấm càng sâu
Còng lưng nửa lít không cong vẹo
Mỏi gối vài li hết lượn cầu
Chữa đủ hàn phong ai có bệnh
Tới đây khoản đãi một đôi chầu
18-12-2017
Đỗ Xuân Đào

CŨNG NGẨN NGƠ

CŨNG NGẨN NGƠ
(mỹ lục thanh)
Gửi bạn xa gần những áng thơ
Sẻ chia vạn nỗi sướng vô bờ
Mỹ thanh thử sức còn đang mộng
Ngũ độ đua đòi chửa hết mơ
Gọt rũa xuôi vần thêm óng ả
Lược tô bóng chữ khỏi lu mờ
Quý nhau nặng nghĩa giàu tâm tưởng
Tuyệt quá đôi lần cũng ngẩn ngơ
2-12-2017
Đỗ Xuân Đào

TRE, NỨA (thơ giải đố)

TRE, NỨA,,,
(thơ đáp - bát vận đồng âm)
Dòng giống vầu tre đúng chửa nào?
Vươn dài cho tới hết tầm cao
Búp mềm dai dẳng qua giông bão
Gốc cứng hiên ngang vững lũy rào
Ngon tuyệt, măng giang xương nấu, sáo
Ngọt thay, mầm trúc thịt om, sào
Tay trên già để đan sàng gạo
Nhành dưới non dùng buộc miệng bao
15-9-2017
Đỗ Xuân Đào