KỶ NIỆM 68 NĂM CHIẾN THẮNG PHÁT XÍT ĐỨC 9/5/1945 - 9/5/2013
TÔI XIN ĐĂNG LẠI BÀI HÁT CACHIUSA ĐỂ CHIA VUI CÙNG NHÂN DÂN NGA ANH EM.
Vào đầu tháng Sáu năm 1970.Chúng tôi được nghỉ ngơi mấy ngày, sau hơn nửa năm học tiếng Ba Lan. Mấy anh em cùng quê Hoài Đức rủ nhau đi vãng cảnh quanh ký túc xá, vừa để ngắm cảnh nơi xứ lạ, vừa để truy ôn từ ngữ với nhau. Chúng tôi tới một khu vườn rộng, với nhiều ô nhỏ, trong mỗi ô nhỏ lại trồng nhiều loại cây khác nhau. Tới một vạt hoa.....Trời ! Ai cũng thốt lên như thế... bởi nó đẹp quá, giống hoa sen quá. Vì từ thưở cha sinh, mẹ đẻ đến giờ mới được nhìn thấy, thế là buổi truy ôn tiếng Ba Lan đã biến thành cuộc tranh luận bằng tiếng mẹ đẻ ...về...Hoa ấy là hoa gì? Chúng tôi vừa đi vừa tranh luận, đến một bãi đất rộng, đó là cổng ra vào vườn. Cổng vườn mở, bên trong có một ngôi nhà được trang hoàng rất đẹp, một bên trông như hội trường ở bên ta vậy .
Nơi mà trông như hội trường đó có rất nhiều người, họ ăn mặc rất lịch sự và sang trọng. Chúng tôi kéo nhau vào, chủ yếu để hỏi tên loài hoa đẹp kia, mà ở Việt Nam không có. Kỳ lạ thay, khi chúng tôi vừa bước vào bên trong cổng, thì họ ùa ra, đón chúng tôi vào nhà. Vào đến nơi mới thấy xấu hổ, vì...vì... chúng tôi là những khách không mời trong buổi lễ thành hôn của một đôi trai tài, gái sắc. Đã không có quà tặng thì chớ, lại còn không biết chúc tụng ra làm sao. Sau khi cạn ly, mọi người từng đôi, từng đôi dắt tay nhau ra "hội trường" mấy cô gái tới cầm tay chúng tôi. Nhạc nổi lên, mọi người bắt đầu nhảy. Chúng tôi không biết nhảy, cứ đứng nhìn nhau và thẹn chín cả người
Tôi thấy điệu nhạc hay quá, cứ đứng lẩm nhẩm theo, cho đến thuộc. Lúc đó ý nghĩa và ca từ của bài hát thì tôi đâu đã hiểu, nhưng sự du dương của các nốt nhạc làm tôi nhớ mãi. Sau đó không lâu tôi biết "Uất Kim Hương" là tên của loài hoa tuyệt vời, chính vì nó mà tôi mới có một kỷ niệm thật là sâu sắc . Bài hát là bài hát LIÊN XÔ, có tên BA LAN là KAZACZOK . Tiếng NGA là KATIUSA (Kachiusa). Tiếng VIỆT là GỬI NGƯỜI CHIẾN SỸ BIÊN THÙY.
Lâu lắm rồi, tôi đã qua thời trai trẻ, cũng đã trải qua nhiều biến cố trong cuộc đời, nhưng âm hưởng và giai điệu của bài hát Kachiusa cộng với sự kiện "dự tiệc cưới" vô duyên, vẫn luôn mãi trong tôi. Gần đây, qua nuocnga.net, một trang website của những người Việt đã và đang sống tại nước Nga, tôi tìm hiểu được một chút về sự liên quan giữa bài hát Kachiusa trữ tình và dàn hỏa tiễn Kachiusa dũng mãnh.
Tên Kataryna lúc còn ít tuổi sẽ được gọi là Katiusa (Kachiusa)
Năm 1938 thời kỳ nhân dân LIÊN XÔ đang chuẩn bị về mọi mặt để chống lại cuộc xâm lược của nước ĐỨC quốc xã. Cô gái Kachiusa bên bờ sông Ugra, tiễn người yêu ra biên cương xa xôi, để canh giữ đất trời Tổ Quốc . Cô thường xuyên viết thư động viên người yêu chắc tay súng, cô sẽ chờ anh . Cảm động trước cử chỉ cao đẹp của cô gái. Nhà thơ Mikhail Isakovski đã viết bài thơ có tên gọi KACHIUSA để ca ngợi tình yêu của Kachiusa với TỔ QUỐC và lòng thủy chung với người chiến sĩ đang đứng canh giữ nơi biên cương xa xôi. Nhạc sỹ Matvei Blanter viết nhạc phổ bài thơ Kachiusa của M. Isakovski .
Bài hát Kachiusa ra đời từ đó, và nó có sức lan tỏa rất nhanh. Chỉ một thời gian ngắn nó đã được phổ biến khắp nơi trên đất nước Xô Viết. Bài hát "Kachiusa" đã được trình diễn trong các làng quê xa xôi, cũng như tại các thành phố lớn của Liên bang Xô viết, tại các cuộc mít - tinh, cũng như tại các lễ hội dân gian, hoặc đơn giản trong các buổi sinh hoạt gia đình, hay bên bàn ăn của các ngày lễ - mà trong đám cưới ở đất nước BA LAN cũng có. Ca từ và nốt nhạc đã giúp bài hát Kachiusa đã trở nên nổi tiếng, thân thuộc và gần gũi đối với hàng triệu triệu người dân Xô Viết cùng với các dân tộc khác trên thế giới, ngay từ khi bài hát này mới xuất hiện.
Trong chiến tranh Vệ quốc vĩ đại của nhân dân Xô Viết (1941-1945) Kachiusa đã trở thành một bài hát rất tích cực trong việc động viên hàng triệu chiến sỹ đang chiến đấu ngoài mặt trận. Kachiusa đã trở thành một ca khúc nổi tiếng nhất trong những năm chiến tranh Vệ quốc vĩ đại của nhân dân Xô Viết. Những người lính Hồng quân, đã hát vang bài hát Kachiusa dưới chiến hào, giữa những đợt pháo của quân Đức. Cùng bài hát Kachiusa, những người lính Xô Viết đã lao vào cuộc chiến đấu "một mất, một còn" với lũ phát xít xâm lược. Có một huyền thoại cảm động liên quan tới bài hát Kachiusa, trong thời kỳ chiến tranh vệ quốc của người dân Xô Viết. Đó là một câu chuyện về một cô thôn nữ Kachiusa đã đi tìm người yêu trên khắp các mặt trận, với một hành trình vô cùng gian nan, nguy hiểm và tình yêu chung thuỷ của cô gái, đã làm rung động tấm lòng, của rất nhiều người lính Hồng quân. Sự thủy chung của cô gái, đã làm những người lính Hồng quân ngoài mặt trận rất tự hào và yên tâm vì sự chờ đợi của hậu phương. Kachiusa sống mãi trong lòng chúng ta như vậy đó. Bài hát Kachiusa quen thuộc mà chúng ta yêu mến đã đến Việt Nam từ năm 1955, do ca sỹ Nguyễn Anh Cường - thành viên của đoàn nghệ thuật quốc gia, đi dự Đại hội liên hoan thanh niên và sinh viên thế giới lần thứ 5 ở Warszawa (Ba Lan) - dịch ra lời Việt với tên "Gửi người chiến sĩ biên thùy". Ký tên Nguyễn Anh Cường năm 1955 .
Xin trân trọng giới thiệu nguyên bản tiếng Nga bài hát Kachiusa và bản dịch nghĩa tiếng Việt.
Катюша
Thơ: Mikhail Vasilievich Isakovsky
Nhạc: Matvei Blanter
Расцветали яблони и груши,
Поплыли туманы над рекой.
Выходила на берег Катюша,
На высокий берег на крутой.
Выходила, песню заводила
Про степного, сизого орла,
Про того, которого любила,
Про того, чьи письма берегла.
Он ты, песня, песенка девичья,
Ты лети за ясным солнцем вслед.
И бойцу на дальнем пограничье
От Катюши передай привет.
Пусть он вспомнит девушку простую,
Пусть услышит, как она поет,
Пусть он землю бережет родную,
А любовь Катюша сбережет.
Расцветали яблони и груши,
Поплыли туманы над рекой.
Выходила на берег Катюша,
На высокий берег на крутой.
Đây là bản dịch nghĩa
Qủa táo và các cây lê trong hoa,
Sương mù treo qua sông.
Katyusha bước ra,
Trên bờ dốc cao.
Cô đang đi bộ, hát một bài hát
Giới thiệu về một con đại bàng thảo nguyên màu xám
Của một cô yêu,
Của người có lá thư cô ấy đã được lưu giữ.
Nó là bạn, bài hát, bài hát của một thời con gái,
Đầu cho sáng mặt trời.
Người lính trên biên giới xa
Từ Katyusha mang lại một lời chào.
Hãy để anh ấy nghĩ của một cô gái bình thường,
Hãy nghe cô hát như thế nào,
Hãy để nó bảo vệ quê hương,
Và tình yêu Katyusha sẽ tiếp tục mạnh mẽ.
Qủa táo và các cây lê trong hoa,
Sương mù treo qua sông.
Katyusha bước ra,
Trên bờ dốc cao
Xin gửi tới các bạn bài thơ do tôi (blog XUÂN ĐÀO CZECHOWICE) phỏng dịch
Kachiusa
Táo, lê, mơ, mận, anh đào
Hoa xuân đua nở, xốn xao tơ lòng
Sương mù đặc quánh triền sông
Kachiusa vẫn ngóng trông anh hoài
Nàng đang ca hát những bài
Ngợi ca sức mạnh của loài chim ưng
Đại bàng màu xám phong sương
Thảo nguyên, anh gói tình thương gửi về
Bao nhiêu tình cảm tràn trề
Yêu thương, nhung nhớ, không hề đổi thay
Cách nhau ngàn dặm, mới hay
Đông, Tây vẫn đất nước này, đâu ta!
Cho dù nắng xém thịt da
Biên thùy anh đứng, nơi xa vững vàng
Kachiusa gửi tới chàng
Lời chào thân ái của Nàng Hậu Phương
Để anh suy nghĩ bình thường
Về người bạn gái yêu thương quê nhà
Vang xa tiếng hát thiết tha
Cùng anh bảo vệ Nước Nhà bình yên
Kachiusa hát nữa lên!
Cho tình yêu mãi vững bền, thanh tao
.....
Táo, lê, mơ, mận, anh đào
Hoa xuân đua nở, xốn xao tơ lòng
Sương mù đặc quánh triền sông
Kachiusa vẫn ngóng trông anh về
Tháng Tư năm 2012
Đỗ Xuân Đào
Đây là bài thơ của VĨ CẦM TRẮNG (blog VĨ CẦM)
Cachiusa
Sương mù giăng kín mặt sông
Đầy cành táo đỏ - lê trong hoa này
Cao cao bờ dốc vương đầy
Lời ca tiếng hát – nước mây mơ màng.
Ca chiu sa bước nhẹ nhàng
Hát lời ca ngợi đại bàng bay xa
Thảo nguyên màu xám – chiều tà
Lời ca nàng hát thiết tha nồng nàn.
Gửi người lính chiến vẻ vang
Nơi xa biên giới sẵn sàng chắc tay
Có nghe nàng hát nơi đây
Gửi người yêu dấu vơi đầy nhớ thương.
Chào người lính chốn biên cương
Ca chiu sa – rất bình thường mà thôi
Hãy nghe nàng hát từng lời
Chắc tay súng giữ khung trời bình yên.
Quê hương – cuộc sống êm đềm
Tình yêu mạnh mẽ tiếp thêm diệu kì
Hỡi người lính! Tiến lên đi!
Hãy nghe nàng hát những khi chiều tà.
Sương mù giăng kín – la đà
Đầy cành táo đỏ - lê trong hoa này
Ca chiu sa – bước tới đây
Cao cao bờ dốc vương đầy lời ca…..
VCT 23/5/2012
Bản lời hát tiếng Việt của Nguyễn Anh Cường
GỬI NGƯỜI CHIẾN SỸ BIÊN THÙY
Đào vừa ra hoa, cành theo gió đưa vờn trăng tà
Ngoài dòng sông màn sương trắng buông lững lờ
Từ bến sông thoáng bóng ai in trên màn sương mờ
Cất cao lời ca làm rung cỏ cây ven bờ
Gửi về anh lời hát thiết tha từ tấm lòng
Từ bờ sông gửi đến cánh chim đại bàng
Lời hát trong vút bay đi ngân qua màn sương mờ
Biết không chàng ơi! Rằng xa xôi em mong chờ.
Ngày này năm qua chàng đi ra nơi miền biên thùy
Vì quê hương, dù mấy khó nguy không lùi
Người chiến sĩ mến thương có hay chăng tấm lòng
Chốn làng quê có ai ngày nhớ đêm mong
Đào vừa ra hoa, cành theo gió đưa vờn trăng tà
Ngoài dòng sông màn sương trắng buông lững lờ
Từ bến sông thoáng bóng ai in trên màn sương mờ
Cất cao lời ca làm rung cỏ cây ven bờ
Gửi về anh lời hát thiết tha từ tấm lòng
Từ bờ sông gửi đến cánh chim đại bàng
Lời hát trong vút bay đi ngân qua màn sương mờ
Biết không chàng ơi! Rằng xa xôi em mong chờ.
Ngày này năm qua chàng đi ra nơi miền biên thùy
Vì quê hương, dù mấy khó nguy không lùi
Người chiến sĩ mến thương có hay chăng tấm lòng
Chốn làng quê có ai ngày nhớ đêm mong
Bản dịch của Nhà thơ Nguyễn Xuân Sanh
Kachiusa
Vườn cây vào vụ nở hoa
Mù mưa theo gió đi xa chưa về
Bờ sông xanh cỏ sum suê
Kachiusa đến đứng nghe, một mình.
Dốc cánh đồng, chị bước nhanh
Bài ca chim trĩ lông xanh mượt mà
Bài ca chị yêu sâu xa
Của người trai viết thiết tha thư tình.
Bay, bay, bài ca của mình
Đuổi theo trời lặng, rập rình hoàng hôn.
Trao cho anh lính biên cương
Chiếc hôn cô gái yêu thương ngóng chờ.
Lắng nghe bài hát từng giờ
Mong anh nhớ lại dáng cô nhẹ nhàng
Diệt thù, chúc anh sẵn sàng
Yêu anh, cô chẳng từ nan đáp lời.
Kính thưa các bạn!
Kachiusa là tên một cô gái Nga, tên một bài hát nổi tiếng, nhưng cũng là tên của một loại pháo phản lực của Hồng quân Xô viết, đã làm quân đội phát xít Đức kinh hoàng trên các mặt trận. Pháo phản lực Kachiusa còn được gọi là Dàn đồng ca đỏ của Hồng quân Liên xô trong Chiến tranh thế giới thứ hai (1941-1945). Trên khắp chiến trường, đội quân phát xít Đức đã gặp những trận bão lửa từ giàn hỏa tiễn Kachiusa - đại bác phun lửa tự động nhiều nòng của Hồng quân. Những binh sĩ Đức còn sống sót sau lần đầu chịu đựng hỏa lực và tiếng gầm thét của "Kachiusa" hầu như không còn tinh thần để chiến đấu nữa, bởi vì hoặc là bị dập thương, hoặc là bị điếc hay chết lặng vì hoảng sợ. Chúng khiếp sợ dây chuyền khắp trong binh lính và sỹ quan. Tinh thần của quân đội Đức Quốc Xã suy sụp nhanh chóng. Loại vũ khí mang tên cô gái Kachiusa này có thể tấn công tập trung vào đối phương với một hoả lực lớn trong một thời gian ngắn, một giàn phóng tuỳ loại (BM-8, BM-8-48, BM-13, BM-31…) Các loại "Kachiusa" này đã trở thành lực lượng chủ lực trong các hoạt động bắn pháo chuẩn bị cho các cuộc tiến công, vì tạo nên một hoả lực rất lớn, tập trung và bất ngờ nên đã có một hiệu quả rất lớn, phá tan hoang hệ thống phòng ngự địch trong khoảnh khắc, đã làm cho binh lính địch phát điên chạy khỏi nơi ẩn nấp ngay trong trận pháo kích.
Sau khi góp phần giải phóng quê hương Xô Viết, các dàn tên lửa Kachiusa đã cùng các chiến sĩ Hồng quân tiến đến tận Berlin-sào huyệt của Hít le, tiêu diệt hoàn toàn chủ nghĩa phát xít, góp phần kết thúc chiến tranh thế giới thứ hai.
Sau chiến tranh, các kỹ sư Xô Viết tiếp tục cải tiến Dàn đồng ca đỏ Kachiusa, hoàn thiện uy lực của nó. Tên lửa Kachiusa và nhiều thế hệ đàn em của nó đã tham gia vào nhiều cuộc chiến tranh giải phóng của các dân tộc bị áp bức trên thế giới, trong đó có cuộc chiến chống đế quốc Mỹ xâm lược ở Việt Nam chúng ta.
Kính thưa các bạn!
Vì vô tình, mà đã trở thành một kỷ niệm, một kỷ niệm mà mãi cho tới bây giờ, tôi vẫn còn nhớ như mới hôm qua. Tôi đi tìm cái hay trong ca từ của bài hát đáng nhớ ấy suốt hơn 40 năm qua.
Tìm hiểu thông tin qua rất nhiều kênh khác nhau. Đến nay mới hiểu tương đối đầy đủ, chỉ tương đối thôi! Xin chia sẻ niềm vui cùng các bạn. Bạn nào có thêm thông tin, xin vui lòng bổ khuyết, để mọi người đều được biết đầy đủ hơn, về lịch sử ra đời, cũng như ý nghĩa của ca từ. Đồng thời, xin mời mọi người cùng sáng tác thêm những dị bản của ca khúc này
Mong ngày thắng giặc anh về bên em
Chúc anh buổi tối vui vẻ. Giữ gìn sức khoẻ nha anh
Em chúc anh ngày mới tràn đầy niềm vui nhé!
.
Chúc anh ngày chủ nhật bình yên
Cháu chúc chú ngày cuối tuần có nhiều niềm vui khoẻ ạ!
Cảm ơn anh và chúc anh ngày chủ nhật nhiều yêu thương, hạnh phúc!
Chúc anh nhiều sức khoẻ và niềm vui nhé!
Trang web: nuocnga.net này chủ yếu là những người đã từng sống và học tập tại Liên Xô và nước Nga là chính. Ban quản trị toàn những người sống ở Hà nội, với số thành viên trang web trên 1500 người, trang web tri ân tình cảm với nước Nga.
Chúc anh cuối tuần vui vẻ.